Czym jest alienacja rodzicielska, a czym nie jest
Alienacja rodzicielska to pojęcie z literatury psychologicznej i praktyki terapeutycznej, opisujące sytuację, w której dziecko – pod wpływem postawy jednego z rodziców lub długotrwałego konfliktu – zaczyna odrzucać drugiego rodzica bez racjonalnego uzasadnienia w jego zachowaniu, mimo że wcześniej relacja ta była bezpieczna i wartościowa dla dziecka.
To nie jest jednostka chorobowa wpisana do klasyfikacji medycznych (ICD, DSM). To zjawisko opisywane i rozpoznawane w praktyce psychologicznej, terapeutycznej i coraz częściej – sądowej, zawsze wymagające indywidualnej oceny specjalisty.
Jak może się objawiać
● dziecko odmawia kontaktu bez konkretnego, możliwego do wskazania powodu
● syn lub córka powiela sformułowania i oceny jednego rodzica o drugim, które nie pasują do jego lub jej własnych doświadczeń
● nasze dzieci czują się winne, kiedy okazują ciepło drugiemu rodzicowi
Alienacja rodzicielska nie jest każdą niechęcią dziecka do kontaktu ani każdym konfliktem rozwodowym. Ograniczenie kontaktu w celu ochrony dziecka przed przemocą lub zaniedbaniem to nie alienacja, tylko ochrona dziecka.
● nie jest każdą niechęcią dziecka do kontaktu – dziecko może nie chcieć kontaktu z wielu powodów: lęku, realnych doświadczeń, etapu rozwojowego, zwykłego zmęczenia sporem dorosłych
● nie jest każdym konfliktem rozwodowym – większość rozstań, nawet trudnych, nie prowadzi do alienacji
● nie usprawiedliwia zmuszania dziecka do kontaktu w sytuacji realnego zagrożenia, przemocy lub uzależnienia – to są sytuacje całkowicie odrębne, wymagające ochrony dziecka, a nie „naprawiania więzi”
Granica bezpieczeństwa. Kampania nie dotyczy sytuacji udokumentowanej przemocy, uzależnienia lub realnego zagrożenia dla dziecka. Bezpieczeństwo dziecka jest nadrzędne - w takich sytuacjach konieczna jest indywidualna ocena specjalistów i sądu.