Nie ma rejestru, formularza sądowego ani sprawozdania GUS, które nazywałoby to zjawisko wprost. Dlatego pokazujemy skalę zjawisk powiązanych opierając się wyłącznie na publicznych danych Głównego Urzędu Statystycznego i Ministerstwa Sprawiedliwości za lata 2021-2025 i jasno mówimy, czego te dane nie dowodzą.

Warstwa 1 – ilu dzieci dotyka rozwód rodziców

Dane GUS pokazują liczbę rozwodów według liczby małoletnich dzieci w małżeństwie. To nie jest jeszcze informacja o alienacji, to szeroki punkt wyjścia pokazujący, ile dzieci rocznie funkcjonuje w sytuacji rozpadu małżeństwa rodziców.

Rok	Rozwody ogółem	Rozwody z dziećmi	Dzieci dotknięte rozwodem
2021	60 687	35 272	53 138
2022	60 162	34 443	52 400
2023	56 892	32 559	50 214
2024	57 463	32 943	51 177
2025	60 680	34 820	53 809

_{Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych – dane dotyczące liczby rozwodów ogółem oraz rozwodów małżeństw posiadających małoletnie dzieci, podgrupa „Rozwody wg liczby małoletnich dzieci i miejsca zamieszkania”. Dane dotyczące liczby dzieci dotkniętych rozwodem w latach 2021–2024 pochodzą z kolejnych wydań „Rocznika Demograficznego” GUS z lat 2022–2025, z tablic TABL. 47 (71) „Małoletnie dzieci według wieku pozostające z małżeństw rozwiedzionych” odpowiednio za lata 2021, 2022, 2023 i 2024. Rocznik Demograficzny 2025 został pozyskany ze strony internetowej GUS, natomiast roczniki zawierające dane za lata 2021–2024 zostały pozyskane z bazy statystycznej Ministerstwa – „Roczniki statystyczne GUS”. Dla 2025 r. GUS nie opublikował jeszcze oficjalnej liczby małoletnich dzieci pozostających z małżeństw rozwiedzionych, dlatego wartość 53 809 została oszacowana przez fundację na podstawie danych z podgrupy BDL „Rozwody wg liczby małoletnich dzieci i miejsca zamieszkania”. Liczbę rozwodów w kategoriach 1, 2 i 3 dzieci przemnożono przez odpowiednią liczbę dzieci, natomiast kategorię „4 i więcej” przyjęto jako 4 dzieci na rozwód. Jest to uproszczenie, dlatego rzeczywista liczba dzieci może być nieco wyższa.}

Warstwa 2 – komu sąd powierza opiekę nad dzieckiem po rozwodzie

Dane Ministerstwa Sprawiedliwości pokazują też, jak sąd rozstrzyga o wykonywaniu władzy rodzicielskiej w wyroku rozwodowym. To pokazuje skalę sytuacji, w których troska o dziecko formalnie zostaje podzielona pomiędzy rodziców albo powierzona tylko jednemu z nich.

Rok	Rozwody z dziećmi	Władza powierzona matce	Władza powierzona ojcu	Władza powierzona obojgu rodzicom
2021	35 272	9 588	972	24 047
2022	34 443	8 447	890	24 452
2023	32 559	7 104	813	23 989
2024	32 943	6 301	775	25 328

_{Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, „Rozwody – opieka nad dziećmi w latach 2003–2024”. (dane za 2025 r. nie zostały jeszcze opublikowane).}

W ciągu tych czterech lat udział rozwodów, w których władzę rodzicielską powierzono obojgu rodzicom, wzrósł z 68% do niemal 77% wszystkich rozwodów z dziećmi. To ważny kontekst: mimo że wspólna władza rodzicielska staje się normą sądową, jak pokazuje kolejna warstwa danych, samo formalne wspólne powierzenie władzy nie usuwa sporów o codzienne wykonywanie kontaktów – tych spraw z roku na rok wciąż są tysiące.

Pozostała, niewielka liczbowo część rozstrzygnięć dotyczy sytuacji rzadszych, ale ważnych z punktu widzenia bezpieczeństwa dziecka:

Rok	Oddzielnie matce i ojcu	Placówka wychowawcza	Placówka wychowawcza	Inne przypadki
2021	291	241	78	55
2022	296	220	88	50
2023	306	234	66	47
2024	181	237	68	53

_{„Oddzielnie matce i ojcu” dotyczy podziału opieki nad różnymi dziećmi z tego samego małżeństwa. Rodzina zastępcza i placówka wychowawcza to sytuacje, w których żadne z rodziców nie mogło w danym momencie zapewnić opieki – dowód, że czasem priorytetem sądu przestaje być pytanie „matka czy ojciec”, a staje się nim bezpieczeństwo dziecka.}

Warstwa 3 – ile spraw o kontakty z dzieckiem trafia do sądów

Dane Ministerstwa Sprawiedliwości pokazują liczbę spraw rodzinnych dotyczących kontaktów z małoletnimi w sądach rejonowych. To poziom głębszy niż rozwody – pokazuje, w ilu sytuacjach relacja dziecka z rodzicem wymagała już interwencji sądu. Poniżej: liczba małoletnich, których dotyczyły sprawy zakończone orzeczeniem sądu to najbardziej precyzyjna miara tego, ilu konkretnych dzieci dotyczyło rozstrzygnięcie.

Rok	Sprawy o kontakty – wpłynęło łącznie	Małoletni, których dotyczyły sprawy zakończone orzeczeniem
2021	22 761	5 193
2022	22 080	5 475
2023	25 405	7 457
2024	22 020	4 917
2025	22 817	4 974

_{„Wpłynęło łącznie” obejmuje trzy rodzaje spraw: o ustalenie kontaktów, o zmianę kontaktów i o wykonywanie (egzekucję) już ustalonych kontaktów. „Małoletni, których dotyczyły sprawy zakończone orzeczeniem” to suma z kolumny sprawozdania MS-S16/18 „w tym orzeczono – liczba małoletnich, których sprawa dotyczy”, łącznie dla wszystkich trzech rodzajów spraw. Ta liczba jest wyższa niż liczba spraw uwzględnionych w całości lub części – w danych MS liczba spraw uwzględnionych i liczba spraw orzeczonych są sobie równe co do liczby spraw, więc cała różnica wynika stąd, że jedna sprawa może dotyczyć więcej niż jednego dziecka.}

_{Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, „Kontakty z małoletnim – ewidencja spraw rodzinnych w latach 2019–2025”, na podstawie sprawozdań MS-S16/18.}

Warstwa 4 – kiedy kontakty są utrudniane mimo orzeczenia sądu

Najwęższa i najbardziej szczegółowa warstwa danych dotyczy orzeczeń z art. 598 i nast. Kodeksu postępowania cywilnego czyli sytuacji, w których sąd stosuje sankcję finansową wobec osoby niewykonującej lub utrudniającej wykonywanie kontaktów ustalonych wcześniejszym orzeczeniem lub ugodą.

Rok	Orzeczenia razem (art. 598 k.p.c.)	Sankcja wobec opiekuna sprawującego pieczę	Sankcja wobec osoby uprawnionej do kontaktu
2021	1 022	658	135
2022	815	495	129
2023	661	388	96
2024	609	401	87
2025	608	374	94

_{Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, „Rodzaje orzeczeń w sprawach dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem w latach 2016–2025”.}

Mechanizm działa w obie strony – dotyczy zarówno opiekuna, przy którym dziecko mieszka, jak i osoby uprawnionej do kontaktu. Nie publikujemy podziału sugerującego odpowiedzialność jednej płci – pokazujemy skalę problemu, nie winę.

Warstwa 5 – sprawy o pozbawienie, zawieszenie i ograniczenie władzy rodzicielskiej

Ograniczenie władzy rodzicielskiej to najłagodniejszy i najczęstszy środek, orzekany rutynowo m.in. wobec rodzica, przy którym dziecko nie mieszka na co dzień, nie oznacza zarzutu krzywdzenia. Zawieszenie i pozbawienie władzy to środki poważniejsze, stosowane przy realnym zagrożeniu dobra dziecka.

Rok	Orzeczono łącznie	Pozbawienie	Zawieszenie	Ograniczenie
2021	20 728	7 975	371	12 382
2022	20 692	8 276	347	12 069
2023	21 249	8 344	375	12 527
2024	22 057	8 563	352	12 673
2025	20 941	8 326	299	12 316

_{Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, „Władza rodzicielska – pozbawienie, zawieszenie, ograniczenie – w latach 2000–2025”.
W tym samym okresie do sądów wpływało rocznie 36–41 tysięcy takich spraw (2025: 40 590 spraw wpłynęło, 39 736 załatwiono).}

Ponad 12 tysięcy orzeczeń rocznie to ograniczenie władzy – najczęściej rutynowa konsekwencja rozstania. Zawieszenie (300–370 rocznie) i pozbawienie (8–8,5 tys. rocznie) to środki zarezerwowane dla poważnego zagrożenia dobra dziecka.

Jak interpretujemy te dane

Żadna z tych pięciu warstw, osobno, nie mierzy alienacji rodzicielskiej. Razem układają się jednak w obraz, którego nie da się nazwać marginalnym.

● Co roku ponad 50 tysięcy dzieci doświadcza rozwodu rodziców, a ponad 22 tysiące spraw trafia do sądów w sprawie kontaktów – mimo że władza rodzicielska coraz częściej formalnie należy do obojga rodziców. Do tego ponad 600 przypadków rocznie, w których sąd musi sięgnąć po sankcję finansową za niewykonywanie kontaktów. To dowód, że sam wyrok nie zawsze wystarcza, żeby zatrzymać konflikt na granicy dziecka.

To skala, która dotyczy dziesiątek tysięcy polskich rodzin, matek, ojców i ich dzieci rocznie – nie pojedynczych, medialnych historii. Właśnie dlatego mówimy o tym systemowo: przez edukację, dane i wiedzę ekspercką, a nie przez pryzmat jednej sprawy.